Bezienswaardigheden

De toren is van omstreeks 1500 en is in 1970 gerestaureerd. Hij heeft nog als toren voor de kerk van Tesselaar gediend. Hogerop in de toren is omstreeks 1735 een cachot gebouwd, compleet met brits en secreet, dat vele jaren dienst heeft gedaan om mensen, in afwachting van hun vonnis, uit de roulatie te houden. Achter de galmgaten hangt de luidklok ‘Berckel’ uit 1594. Voor de eerste ‘ghereformeerde’ predikant van Berkel en Rodenrijs, ds. Vedastus Coornwinder, was een voorwaarde voor zijn komst naar ons dorp dat deze luidklok er zou komen. In het kleine torentje hangt het angelusklokje dat dateert van 1968. Het oorspronkelijke klokje is in de oorlog door de Duitse bezetter gevorderd en is niet teruggekomen.

Het monumentale hek.

De dorpspomp.

De kroonluchters. De grote luchter boven het midden van de kerk werd in 1732 bij de ingebruikname van het kerkgebouw geschonken door de toenmalige ambachtsheer, mr. Johan van der Hoeven. Hij is voorzien van de wapens van Van der Hoeven en Van Hees. De andere vier luchters zijn geschenken van het kerkbestuur en het ambacht.

De glas-in-loodramen, links en rechts van de preekstoel, die een zaaier en een maaier voorstellen, werden in 1923 geschonken door ds. T. Stigter toen hij 25 jaar predikant te Berkel en Rodenrijs was.

glasinloodramen

De heerlijkheidsbank was bestemd voor de ambachtsheer en zijn gezin en de overige regenten.

Het grafmonument van Van der Hoeven. Mr. Johan van der Hoeven liet in 1707 voor zichzelf, zijn familie en de na hem komende ambachtsheren en -vrouwen een grafmonument ontwerpen. Het werd gebouwd in het koor van de kerk. Dat koor bleef in 1732, samen met de toren, bij de nieuwbouw intact. In 1949 is het koor ingestort en herbouwd. Het grote stenen paneel met de opdracht van Van der Hoeven is toen buiten tegen de kerkmuur geplaatst, de zerk is in de ontvangstruimte gelegd en de overige delen, zoals de rouwborden met de wapens van Van Oldenbarnevelt, Van Hees en Van Naeltwijck, kregen een plaats op, boven en naast de heerlijkheidsbank.

De preekstoel was aanvankelijk aan de oostelijke muur bevestigd. In 1920 bouwde men tegen die muur een galerij en verhuisde de preekstoel naar de zuidelijke muur.

Het zilveren Avondmaalsstel werd in 1896 door Arij van den Toorn, een zoon van de bekende schoolmeester Maarten van den Toorn, aan de Hervormde gemeente geschonken.

De drie predikantenborden, waarvan er twee zeer oud zijn, vermelden alle predikanten die de Hervormde gemeente van Berkel en Rodenrijs hebben gediend. Ook staan hierop hun ambtsperioden vermeld.

Het orgel werd in 1810 in de kerk geplaatst. Het is een geschenk van de heren Lambert Hollost en Willem van Vreeswijk. Zij schonken het orgel, dat afkomstig was van de Doopsgezinde kerk in Amsterdam, uit dankbaarheid omdat hun zoons waren uitgeloot voor dienst in het Franse leger (ons land was van 1810 tot 1813 ingelijfd bij Frankrijk). In de kerk is boven de toegangsdeur aan de binnenzijde een plaquette aangebracht waarop de erkentelijkheid van de gemeente voor die gift wordt uitgesproken. Het orgel werd in 1956 en 1989 gerestaureerd en uitgebreid. Met zijn prachtige klank leent het zich uitstekend voor het geven van concerten.

De zerken. Op het kerkhof aan de zuidkant van de kerk wordt nog steeds begraven. Het thans oudste graf is dat van de gereformeerde predikant ds. Daniël Fleurke die in 1917 overleed. Verder is er de steen te vinden van ds. Teunes Stigter die in 1944 stierf en 45 jaren hervormd predikant te Berkel en Rodenrijs was. Op enkele plaatsen binnen en buiten de kerk zijn eeuwenoude grafzerken te zien.

 

Research en tekst: drs. Henk Groeneveld
Fotografie: drs. Wim Mounier